ମହଙ୍ଗା ପଡ଼ୁଛି ଭାଇରାଲ୍ ନିଶା, ଶିଶୁଙ୍କୁ ପୋଡ଼ି ଦେଉଛି ‘NeeDoh Challenge’ !

ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ପ୍ରତିଦିନ ନୂଆ ନୂଆ ଟ୍ରେଣ୍ଡ ଓ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍ ଭାଇରାଲ୍ ହେଉଛି। କେତେକ ଟ୍ରେଣ୍ଡ ମନୋରଞ୍ଜନର ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟୁଥିବା ବେଳେ ଆଉ କେତେକ ଅଜାଣତରେ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଏବେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଟିକଟକରେ ଭାଇରାଲ୍ ହେଉଥିବା ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ‘ନିଡୋହ୍ (NeeDoh) ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍’କୁ ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଅଗ୍ନିଶମ ବିଭାଗ, ଡାକ୍ତର ଏବଂ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ସଂସ୍ଥା ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଦେଖିବାକୁ ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଖେଳ ଭଳି ଲାଗୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପରିଣାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହୋଇପାରେ। ବିଶେଷକରି ଶିଶୁ ଓ କିଶୋରମାନେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆର ଭାଇରାଲ୍ ଭିଡିଓ ଦେଖି ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍‌କୁ ଅନୁକରଣ କରୁଥିବାରୁ ବିପଦ ଆହୁରି ବଢ଼ିଛି।

କ’ଣ ଏହି ‘ନିଡୋହ୍ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍’?

‘ନିଡୋହ୍’ ହେଉଛି ଜେଲି ଭର୍ତ୍ତି ଏକ ପ୍ରକାର ସ୍କ୍ୱିଶି ବା ଷ୍ଟ୍ରେସ୍ ଖେଳନା। ଏହାକୁ ହାତରେ ଚିପିଲେ ଆକାର ବଦଳିଥାଏ ଏବଂ ପୁଣି ନିଜର ପୂର୍ବ ଆକାରକୁ ଫେରିଆସେ। ଶିଶୁ ଓ କିଶୋରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଖେଳନା ବେଶ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ।

କିନ୍ତୁ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ୍ ହେଉଥିବା କେତେକ ଭିଡିଓରେ ଏହି ଖେଳନାକୁ ମାଇକ୍ରୋୱେଭ୍‌ରେ ଗରମ କରିବା ପରେ ହାତରେ ଚିପିବାକୁ ଏକ ‘ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍’ ଭାବେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଉଛି। ଭିଡିଓକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିବା, ଅଧିକ ଭ୍ୟୁ ଓ ଲାଇକ୍ ପାଇବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଭଳି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍ ପୂରଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅନେକ ଶିଶୁ ଏହି ବିପଜ୍ଜନକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅନୁକରଣ କରୁଛନ୍ତି।

ମାଇକ୍ରୋୱେଭ୍‌ରେ ଗରମ ହେବା ପରେ ଖେଳନା ଭିତରେ ଥିବା ଜେଲିର ତାପମାତ୍ରା ଅତ୍ୟଧିକ ବଢ଼ିଯାଉଛି। ପରେ ଖେଳନାଟିକୁ ଚିପିବା ସମୟରେ ଏହା ହଠାତ୍ ଫାଟି ବା ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇପାରେ। ଫଳରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତପ୍ତ ଜେଲ୍ ବାହାରି ମୁହଁ, ଆଖି, ହାତ, ଛାତି ଓ ଶରୀରର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶରେ ପଡ଼ି ଗୁରୁତର ପୋଡ଼ା ଆଘାତ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।

ଶିଶୁଙ୍କ ଶରୀରରେ ପୋଡ଼ା ଆଘାତ

ସମ୍ପ୍ରତି ଆମେରିକା, ବ୍ରିଟେନ୍ ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଏହି ବିପଜ୍ଜନକ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଟ୍ରେଣ୍ଡକୁ ଅନୁକରଣ କରି ଅନେକ ଶିଶୁ ଗୁରୁତର ପୋଡ଼ା ଆଘାତର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।

କେତେକ ଶିଶୁଙ୍କ ଶରୀରରେ ପୋଡ଼ା ଆଘାତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ହସ୍ପିଟାଲର ବର୍ଣ୍ଣ ୟୁନିଟ୍‌ରେ ଭର୍ତ୍ତି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ଗୁରୁତର ଆଘାତ ଯୋଗୁ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚର୍ମ ପ୍ରତିରୋପଣ ବା ‘ସ୍କିନ୍ ଗ୍ରାଫ୍ଟ’ ଭଳି ଜଟିଳ ଚିକିତ୍ସାର ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଛି।

ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କ ମତରେ, ସାଧାରଣ ଗରମ ପାଣିରେ ପୋଡ଼ିବା ତୁଳନାରେ ଉତ୍ତପ୍ତ ଏବଂ ଚିପଚିପା ଜେଲି ଯୋଗୁ ହେଉଥିବା ଆଘାତ ଅଧିକ ଗୁରୁତର ହୋଇପାରେ। କାରଣ ଗରମ ଜେଲି ଚର୍ମରେ ଲାଗି ରହିବା ସହ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାପ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ରଖିଥାଏ। ଏହା ଚର୍ମର ଗଭୀର ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ।

ବାହାରୁ ଠଣ୍ଡା, ଭିତରେ ଫୁଟନ୍ତା ଜେଲି !

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଏହି ଖେଳନାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପଦ ହେଉଛି ଏହାର ଭିତର ଓ ବାହାର ତାପମାତ୍ରା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ। ମାଇକ୍ରୋୱେଭ୍‌ରୁ ବାହାର କରିବା ପରେ ଖେଳନାର ବାହାର ଭାଗ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଠଣ୍ଡା କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଲାଗିପାରେ। ଏହା ଦେଖି ଶିଶୁମାନେ ଖେଳନାଟି ସୁରକ୍ଷିତ ବୋଲି ଭାବି ହାତରେ ଚିପିଥାନ୍ତି।

କିନ୍ତୁ ଭିତରେ ଥିବା ଜେଲି ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇଥାଇପାରେ। ଖେଳନା ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିବା ମାତ୍ରେ ଏହା ହଠାତ୍ ଫାଟି ଯାଇ ଉତ୍ତପ୍ତ ଜେଲି ଚାରିଆଡ଼େ ଛିଟିକି ପଡ଼ିପାରେ। ବିଶେଷକରି ମୁହଁ ନିକଟରେ ଏହାକୁ ଚିପିଲେ ଆଖି ଓ ମୁହଁରେ ଗୁରୁତର ଆଘାତ ଲାଗିବାର ବିପଦ ରହିଛି।

ପ୍ୟାକେଟ୍‌ରେ ରହିଛି ସ୍ପଷ୍ଟ ସତର୍କବାଣୀ

ଖେଳନା ନିର୍ମାତାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଉତ୍ପାଦର ପ୍ୟାକେଟ୍‌ରେ ‘ମାଇକ୍ରୋୱେଭ୍‌ରେ ଗରମ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ’ ଏବଂ ‘ଫ୍ରିଜ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ’ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ସତର୍କବାଣୀ ଦିଆଯାଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହି ଖେଳନାକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ତାପ କିମ୍ବା ଶୀତଳ ପରିବେଶରେ ରଖିବା ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଇନାହିଁ।

ତଥାପି ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ୍ ଭିଡିଓ ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍‌ର ପ୍ରଭାବରେ ଅନେକ ଶିଶୁ ଏହି ସତର୍କବାଣୀକୁ ଅଣଦେଖା କରୁଛନ୍ତି। ନିର୍ମାତା କମ୍ପାନୀ ମଧ୍ୟ ଏପରି ବିପଜ୍ଜନକ ଭିଡିଓ ଓ କଣ୍ଟେଣ୍ଟକୁ ହଟାଇବା ଦିଗରେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସହ କାମ କରୁଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଭାଇରାଲ୍ ହେବାର ନିଶା ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ବିପଦ

ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ଘଟଣା କେବଳ ଗୋଟିଏ ଖେଳନା ସହ ଜଡ଼ିତ ବିପଦ ନୁହେଁ। ବରଂ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ବଢ଼ୁଥିବା ‘ଭାଇରାଲ୍ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍’ର ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଉଦାହରଣ।

ଅଧିକ ଭ୍ୟୁ, ଲାଇକ୍, ଶେୟାର ଏବଂ ଫଲୋଅର୍ସ ପାଇବା ଆଶାରେ ଅନେକ କିଶୋର ବିପଦର ଗମ୍ଭୀରତା ବୁଝି ନପାରି ଏପରି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍‌ରେ ଭାଗ ନେଉଛନ୍ତି। ଜଣେ ଭିଡିଓ କରିବା ପରେ ଅନ୍ୟମାନେ ତାହାକୁ ଅନୁକରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଫଳରେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଯାଉଛି।

ଅଭିଭାବକ କ’ଣ କରିବେ ?

ଏପରି ବିପଜ୍ଜନକ ଟ୍ରେଣ୍ଡରୁ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଅଭିଭାବକଙ୍କ ଭୂମିକା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଶିଶୁମାନେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ଭିଡିଓ ଦେଖୁଛନ୍ତି, କେଉଁ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଟ୍ରେଣ୍ଡକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଘରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ପରୀକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ସେଥିପ୍ରତି ନଜର ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଶିଶୁଙ୍କ ସହ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆର ସମସ୍ତ ଭିଡିଓ ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ସେମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଇବା ଦରକାର। କୌଣସି ଅଜଣା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍, ପରୀକ୍ଷା କିମ୍ବା ଟ୍ରେଣ୍ଡକୁ ଅନୁକରଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଅଭିଭାବକ କିମ୍ବା ଜଣେ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ବୟସ୍କଙ୍କ ସହ କଥା ହେବାକୁ ଶିଶୁଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।

କୌଣସି ଖେଳନା, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ସାମଗ୍ରୀ କିମ୍ବା ଜେଲ୍ ଭର୍ତ୍ତି ଉତ୍ପାଦକୁ ନିର୍ମାତାଙ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ବିନା ମାଇକ୍ରୋୱେଭ୍‌ରେ ରଖିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ପୋଡ଼ା ଆଘାତ ହେଲେ କ’ଣ କରିବେ ?

ଯଦି କୌଣସି ଶିଶୁ ଉତ୍ତପ୍ତ ଜେଲି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଗରମ ପଦାର୍ଥ ଯୋଗୁଁ ପୋଡ଼ିଯାଏ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଭାବିତ ସ୍ଥାନକୁ ଠଣ୍ଡା ପ୍ରବାହିତ ପାଣି ତଳେ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଆଘାତର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଅଣଦେଖା ନକରି ଶୀଘ୍ର ଡାକ୍ତରୀ ସହାୟତା ନେବା ଉଚିତ।

ଗୁରୁତର ପୋଡ଼ା ଆଘାତ, ମୁହଁ କିମ୍ବା ଆଖି ନିକଟରେ ଆଘାତ ହୋଇଥିଲେ ତୁରନ୍ତ ନିକଟସ୍ଥ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ନେବା ଜରୁରୀ।

ଅଗ୍ନିଶମ ବିଭାଗ, ଡାକ୍ତର ଏବଂ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ‘ନିଡୋହ୍ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍’କୁ ଏକ ‘ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଟ୍ରେଣ୍ଡ’ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଏଥିସହ ଅଭିଭାବକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଶିଶୁଙ୍କ ଅନଲାଇନ୍ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପ୍ରତି ସଚେତନ ରହିବା ଏବଂ ଏପରି ବିପଦଜନକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍‌ର ପରିଣାମ ସମ୍ପର୍କରେ ଶିଶୁଙ୍କ ସହ ଖୋଲାଖୋଲି ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଜଣାଇଛନ୍ତି।

ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ କୌଣସି ଭିଡିଓ ଭାଇରାଲ୍ ହେବା ମାତ୍ରେ ତାହା ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ। କିଛି ସେକେଣ୍ଡର ଭିଡିଓ କିମ୍ବା କିଛି ଲାଇକ୍ ପାଇଁ ନିଆଯାଇଥିବା ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ପଦକ୍ଷେପ ସାରା ଜୀବନ ପାଇଁ ଗଭୀର ଆଘାତ ଛାଡ଼ିଯାଇପାରେ। ତେଣୁ ସଚେତନତା, ସତର୍କତା ଏବଂ ଅଭିଭାବକଙ୍କ ନଜରଦାରି ହିଁ ଏପରି ଡିଜିଟାଲ୍ ବିପଦରୁ ଶିଶୁଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉପାୟ।