ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପରେ ସୁଜାତାଙ୍କ ପାଇଁ କ’ଣ ରହିଛି ସୁଯୋଗ? ବିଜେଡିରେ ମିଳିବ କି ବଡ଼ ଭୂମିକା?

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଜଣେ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଶାସକ କ’ଣ ଜଣେ ସଫଳ ରାଜନେତା ହୋଇପାରିବେ? ପ୍ରଶାସନିକ ଜ୍ଞାନ, ବିକାଶର ନକ୍ସା ଏବଂ ସରକାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଚଳାଇବାର ଅଭିଜ୍ଞତା କ’ଣ ରାଜନୀତିରେ ସଫଳତାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି? ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଏବେ ପୁଣି ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଆସିଛି। କାରଣ, ପୂର୍ବତନ ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ସୁଜାତା ରାଉତ କାର୍ତ୍ତିକେୟନ ବିଜେଡିରେ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଅତୀତରେ ଓଡ଼ିଶା କ୍ୟାଡରର ଅନେକ ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ପ୍ରଶାସନିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜ ଦକ୍ଷତାର ଛାପ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି। ସରୋଜ ଝାଙ୍କ ଭଳି ଅଧିକାରୀଙ୍କ କ୍ୟାରିୟର ମଧ୍ୟ ବିକାଶ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଉଦାହରଣ। ପ୍ରଶାସନିକ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଏଭଳି ଉଦାହରଣ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେରଣା।

ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭି.କେ. ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ନାଁ ପୁଣି ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଛି। ଭେନେଜୁଏଲାର ଭୂମିକମ୍ପ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗସ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମ୍ପର୍କିତ ଅଭିଜ୍ଞତା ବାଣ୍ଟିବା ପରେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶାରେ ନୂଆ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।

ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି-ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି କେଉଁଠି? ପ୍ରଶାସନରେ ନା ରାଜନୀତିରେ?

ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପ୍ରଶାସନିକ କ୍ୟାରିୟରକୁ ଦେଖିଲେ ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପର ପରିକଳ୍ପନା, ତଦାରଖ ଓ ଦ୍ରୁତ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନରେ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷତାକୁ ନେଇ ଅନେକ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଛି। ବିକାଶର ଗତି କିପରି ବଢ଼ାଯାଇପାରିବ, ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କିପରି ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦିଗରେ ନିଆଯାଇପାରିବ-ଏହାର ଅଭିଜ୍ଞତା ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଛି।

କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିର ଗଣିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା।

ପ୍ରଶାସନରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ, ଫାଇଲ୍ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାମ କରେ। ରାଜନୀତିରେ କାମ କରେ ଜନସମ୍ପର୍କ, ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ, ଦଳୀୟ କର୍ମୀଙ୍କ ଭାବନା ଏବଂ ଭୋଟରଙ୍କ ମନ। ଏହିଠାରେ ହିଁ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ପରୀକ୍ଷା ଜଟିଳ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା।

ବିଜେଡି ସରକାରରେ ଜଣେ ପ୍ରଶାସକ ଭାବେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ ପରେ ସେହି ପ୍ରଶାସନିକ ମଡେଲ୍ ରାଜନୈତିକ ସଫଳତାରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ। ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେଡି କ୍ଷମତା ହରାଇଲା ଏବଂ ପରେ ପାଣ୍ଡିଆନ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରୁ ଓହରିଯିବା ଘୋଷଣା କଲେ।

ତେଣୁ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କୁ ଜଣେ ବିଫଳ ପ୍ରଶାସକ କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ବରଂ ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ପରୀକ୍ଷା ସଫଳ ହୋଇନଥିଲା ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ। ବିକାଶ ଓ ପ୍ରଶାସନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତାର ଉପଯୋଗିତା ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିରେ ସେହି ସମାନ ଫର୍ମୁଲା କାମ କଲା ନାହିଁ।

ଏବେ ଆସିଛି ସୁଜାତା ରାଉତ କାର୍ତ୍ତିକେୟନଙ୍କ ପାଳି।

ପୂର୍ବତନ ଆଇଏଏସ୍ ସୁଜାତା ବିଜେଡିରେ ଯୋଗ ଦେବା ପରେ ଦଳ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ପ୍ରଶାସନିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ତାଙ୍କୁ ରାଜନୀତିରେ ସଫଳ କରିବ କି? ନା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖାଯାଇଥିବା ‘ବ୍ୟୁରୋକ୍ରାଟ୍ ଟୁ ପଲିଟିସିଆନ୍’ ପରୀକ୍ଷାର ଆଉ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ହେବ?

ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପ୍ୟାରୀମୋହନ ମହାପାତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ଭି.କେ. ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ-ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଶାସକଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରାକୁ ନେଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅଭିଜ୍ଞତା ରହିଛି। ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତା ରାଜନୈତିକ ସଫଳତାର ସିଧାସଳଖ ଚାବି ନୁହେଁ-ଅତୀତର ଅନେକ ଘଟଣା ଏହାର ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି।

ସୁଜାତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅଭିଜ୍ଞତା ଅଛି। ପ୍ରଶାସନକୁ ନିକଟରୁ ଦେଖିଛନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସରକାରୀ ଯୋଜନା ସହ କାମ କରିବାର ଅଭିଜ୍ଞତା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ହେବ—ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜନୈତିକ ପରିଚୟ ତିଆରି କରିବା।

ସେ କ’ଣ କେବଳ ‘ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପତ୍ନୀ’ ପରିଚୟରେ ରହିଯିବେ? ନା ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜନୈତିକ ଚେହେରା ତିଆରି କରିବେ?

ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଏବେ ଦେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

ସୁଜାତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଜେଡିରେ ସୁଯୋଗ କେତେ, ରାଜନୀତିରେ ତାଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ କ’ଣ-ତାହା କେବଳ ସମୟ ହିଁ କହିବ।